Nowoczesne silniki benzynowe, podobnie jak jednostki wysokoprężne, muszą spełniać rygorystyczne normy emisji spalin. Właśnie dlatego coraz częściej wyposaża się je w filtry GPF (Gasoline Particulate Filter) – odpowiednik znanego z diesli filtra DPF. Choć pełnią podobną funkcję, różnią się budową, warunkami pracy i sposobem regeneracji. Zrozumienie tych różnic jest ważne dla każdego kierowcy, który chce zadbać o sprawność silnika i ograniczyć ryzyko kosztownych awarii.
Jak działa filtr GPF?
Filtr GPF (Gasoline Particulate Filter) montowany jest w silnikach benzynowych z bezpośrednim wtryskiem paliwa (GDI, TSI, T-GDI). Jego zadaniem jest zatrzymywanie mikroskopijnych cząstek sadzy powstających w wyniku spalania paliwa w wysokiej temperaturze i przy ubogiej mieszance. Choć benzyna spala się „czyściej” niż olej napędowy, nowoczesne silniki generują większe ciśnienie i drobniejsze cząstki, które bez filtra przedostawałyby się do atmosfery.
Konstrukcyjnie GPF przypomina filtr DPF – składa się z ceramicznego monolitu z tysiącami kanalików, przez które przepływają spaliny. Na ściankach osadzają się cząstki stałe, a w czasie jazdy są one automatycznie wypalane w procesie regeneracji pasywnej. Silniki benzynowe osiągają wyższe temperatury niż diesle, dlatego GPF nie wymaga tak częstego aktywnego dopalania jak DPF.
Różnice między GPF a DPF
Choć cel działania obu filtrów jest ten sam, różnią się one w kilku istotnych aspektach:
- Rodzaj paliwa: DPF stosowany jest w silnikach wysokoprężnych, GPF – w benzynowych.
- Temperatura pracy: w silnikach benzynowych proces wypalania zachodzi naturalnie przy wyższych temperaturach, dzięki czemu GPF rzadziej wymaga ingerencji systemu.
- Zawartość sadzy: sadza z silników benzynowych jest drobniejsza i mniej oleista, więc łatwiej ulega wypaleniu.
- Zanieczyszczenia popiołowe: w GPF jest ich znacznie mniej, dlatego ryzyko trwałego zapchania jest mniejsze niż w DPF.
- Konstrukcja: GPF ma cieńsze ścianki monolitu i niekiedy zintegrowany katalizator, co poprawia przepływ i przyspiesza reakcje chemiczne.
Mimo to także filtr GPF wymaga okresowej kontroli, ponieważ długotrwała jazda miejska i niska temperatura pracy mogą prowadzić do jego zapchania.
Dlaczego filtr GPF może się zapchać?
Zapchanie GPF-u jest rzadsze niż w filtrach DPF, ale również możliwe. Do głównych przyczyn należą:
- częsta jazda na krótkich dystansach,
- zbyt niska temperatura silnika,
- jazda z niskimi obrotami przez dłuższy czas,
- niesprawny układ zapłonowy (niedopalone paliwo tworzy osady),
- niewłaściwe paliwo lub olej o wysokiej zawartości popiołu siarczanowego.
W takich warunkach proces regeneracji pasywnej jest nieskuteczny, a cząstki sadzy i popiołu zaczynają blokować kanały w filtrze. Objawami zapchania mogą być: spadek mocy, zwiększone spalanie, dymienie lub zapalenie się kontrolki „check engine”.
Czyszczenie GPF – czy to możliwe?
Tak, filtr GPF można skutecznie oczyścić, jednak proces ten wymaga innego podejścia niż w przypadku filtrów DPF. W TotalDPF stosowane są specjalne metody hydrodynamiczne i termiczne, które pozwalają usunąć sadzę i popiół z wnętrza filtra bez uszkodzenia delikatnego monolitu.
Czyszczenie odbywa się w kontrolowanych warunkach, a każdy filtr po regeneracji przechodzi pomiar przepływu i test przeciwciśnienia. Dzięki temu serwis może precyzyjnie ocenić skuteczność procesu i potwierdzić, że filtr odzyskał fabryczne parametry. Regularne czyszczenie filtrów DPF to najbezpieczniejszy sposób na uniknięcie wymiany i zapewnienie pełnej sprawności układu.
Jak dbać o filtr GPF?
Aby wydłużyć żywotność filtra GPF, warto stosować kilka prostych zasad:
- unikać krótkich tras, które uniemożliwiają regenerację pasywną,
- raz na jakiś czas przejechać dłuższy odcinek z wyższą temperaturą pracy silnika,
- stosować paliwa i oleje zgodne z zaleceniami producenta,
- regularnie sprawdzać działanie sond lambda i czujników temperatury,
- wykonywać okresowe czyszczenie w wyspecjalizowanym serwisie.
Takie działania pozwalają utrzymać drożność kanałów filtra i zapewniają optymalną pracę silnika bez zwiększonego spalania.
DPF i GPF – dwa systemy, ten sam cel
Zarówno DPF, jak i GPF stanowią element globalnej strategii ograniczania emisji cząstek stałych. Choć różnią się konstrukcją, ich zadanie jest identyczne – oczyszczać spaliny i chronić środowisko. Właściwa eksploatacja i czyszczenie filtrów DPF gwarantują, że oba systemy będą działać skutecznie przez wiele lat.
W serwisie TotalDPF stosowane są sprawdzone metody regeneracji filtrów GPF i DPF, które przywracają im pełną przepustowość i żywotność, jednocześnie zapewniając zgodność z normami emisji spalin Euro 6 i Euro 7.