Nowoczesne silniki Diesla korzystają z różnych technologii ograniczania emisji cząstek stałych. Najczęściej spotykane są dwa typy filtrów: DPF (Diesel Particulate Filter) i FAP (Filtre à Particules). Oba spełniają podobne zadanie – zatrzymują sadzę i popiół w spalinach – jednak różnią się konstrukcją, sposobem regeneracji oraz wymaganiami eksploatacyjnymi. Właściciele samochodów z francuskich koncernów szczególnie często spotykają się z filtrami FAP, które wymagają nieco innego podejścia serwisowego niż klasyczne DPF-y.
Filtr FAP – charakterystyka i zasada działania
Filtr FAP został opracowany przez grupę PSA (Peugeot-Citroën) i po raz pierwszy zastosowany już na początku XXI wieku. Podstawowa różnica w porównaniu z DPF-em polega na sposobie regeneracji. W filtrach FAP proces wypalania sadzy odbywa się z wykorzystaniem dodatku do paliwa, zawierającego związki ceru lub żelaza.
Dodatek ten obniża temperaturę zapłonu sadzy, dzięki czemu regeneracja może zachodzić nawet przy 400°C – co jest dużą zaletą w warunkach miejskich, gdzie silnik rzadko osiąga wysokie temperatury. Płyn regeneracyjny przechowywany jest w osobnym zbiorniku i dozowany automatycznie do paliwa podczas tankowania lub jazdy.
Warto jednak pamiętać, że z czasem płyn się zużywa i wymaga uzupełnienia, a jego nadmiar może prowadzić do powstawania popiołu niepalnego w filtrze.
DPF a FAP – najważniejsze różnice konstrukcyjne
Choć z zewnątrz oba filtry wyglądają podobnie, różni je kilka istotnych elementów:
- Regeneracja: DPF wypala sadzę dzięki podwyższeniu temperatury spalin, natomiast FAP wykorzystuje chemiczny dodatek do paliwa.
- Temperatura pracy: FAP działa skutecznie już od 400°C, podczas gdy DPF potrzebuje ok. 600°C.
- Konserwacja: w przypadku FAP należy regularnie uzupełniać płyn katalityczny (Eolys lub Infineum).
- Rodzaj osadów: filtry FAP gromadzą więcej popiołu niepalnego ze względu na obecność ceru w dodatku, co wymaga częstszego czyszczenia.
Z punktu widzenia użytkownika oba filtry pełnią tę samą funkcję, ale FAP wymaga bardziej precyzyjnego serwisu i regularnej kontroli poziomu płynu regeneracyjnego.
Kiedy filtr FAP się zapycha?
Najczęstsze przyczyny zapchania filtrów FAP są podobne do tych występujących w klasycznych DPF-ach:
- jazda na krótkich dystansach i niskich obrotach,
- zbyt rzadko przeprowadzana regeneracja,
- zużycie lub zapieczenie zaworu EGR,
- niska jakość paliwa,
- zanieczyszczenia wtryskiwaczy lub turbiny.
W przypadku filtrów FAP problem potęguje się w momencie, gdy płyn regeneracyjny nie jest regularnie uzupełniany lub jego skład chemiczny nie jest zgodny z zaleceniami producenta. To powoduje niepełne wypalanie sadzy i powstawanie twardych osadów popiołu cerowego, które z czasem zatykają filtr.
Czy filtr FAP można czyścić?
Tak – proces czyszczenia filtrów FAP jest możliwy i bardzo skuteczny, o ile wykonany w odpowiednich warunkach. W serwisie TotalDPF stosowane są technologie hydrodynamiczne i termiczne, które pozwalają całkowicie usunąć zarówno sadzę, jak i popiół niepalny, bez naruszania struktury wkładu ceramicznego.
Po procesie czyszczenia filtrów DPF filtr FAP odzyskuje przepustowość i prawidłowy przepływ spalin, a czujniki różnicy ciśnień wskazują wartości zbliżone do fabrycznych. Regularne czyszczenie zapobiega przegrzewaniu się filtra i wydłuża jego żywotność nawet o kilkadziesiąt tysięcy kilometrów.
Jak dbać o filtr FAP?
Aby filtr FAP działał prawidłowo przez wiele lat, warto przestrzegać kilku zasad:
- kontrolować poziom płynu regeneracyjnego co 80–120 tys. km,
- tankować wyłącznie paliwo dobrej jakości,
- nie przerywać cyklu regeneracji w trakcie jazdy,
- wykonywać okresowe czyszczenie filtrów DPF/FAP,
- reagować na pierwsze objawy zapchania – spadek mocy, dymienie, komunikaty o błędach.
Zaniedbanie tych czynności może doprowadzić do trwałego uszkodzenia filtra i konieczności jego wymiany, co wiąże się z dużymi kosztami.
FAP i DPF – wspólny cel, różne technologie
Choć filtr FAP różni się konstrukcyjnie od klasycznego DPF, cel ich działania pozostaje ten sam – skuteczne ograniczenie emisji cząstek stałych. Współczesne silniki Diesla często wykorzystują połączenie obu technologii, a różnice sprowadzają się głównie do sposobu regeneracji i składu chemicznego osadów.
W TotalDPF specjaliści dobierają metodę czyszczenia indywidualnie do rodzaju filtra, co gwarantuje bezpieczeństwo i skuteczność. Dzięki temu nawet najbardziej zapchany filtr FAP może odzyskać pełną sprawność i wydłużyć żywotność całego układu wydechowego.